Κληρονομιές: Με εξπρές διαδικασίες το κλείσιμο υποθέσεων - Τι προβλέπουν οι νέες ρυθμίσεις της ΑΑΔΕ

Τέλος στην ταλαιπωρία και τη χρονοτριβή για τους φορολογούμενους που κληρονομούν ακίνητα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία βάζει η ΑΑΔΕ καθώς μία νέα ψηφιακή εφαρμογή θα ειδοποιεί τους κληρονόμους για τις φορολογικές τους υποχρεώσεις, το έντυπο Ε9 θα συμπληρώνεται και θα υποβάλλεται από τους συμβολαιογράφους για λογαριασμό των κληρονόμων και το Μητρώο της ΑΑΔΕ θα ενημερώνεται αυτόματα με τα στοιχεία των κληρονόμων.

Ειδικότερα με βάση το σχεδιασμό:

1. Η υποβολή δηλώσεων στοιχείων ακινήτων (Ε9) αποβιωσάντων θα γίνεται από τους συμβολαιογράφους. Σήμερα το Ε9 υποβάλλεται:

• Από τους εκ διαθήκης κληρονόμους κατά το ποσοστό τους, εφόσον έχει δημοσιευθεί διαθήκη μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου της δήλωσης έτους. Παράδειγμα: Έστω ότι ο Α πέθανε την 20/1/2025. Δημοσιεύεται διαθήκη εντός του 2025 η οποία καθιστά μοναδικό κληρονόμο τον εγγονό του. Η δήλωση Ε9 υποβάλλεται από τον εκ διαθήκης εγγονό του μέχρι την 31η Ιανουαρίου 2026
• Από τους εξ αδιαθέτου κληρονόμους κατά το ποσοστό τους, εφόσον δεν έχει δημοσιευθεί διαθήκη μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου της δήλωσης έτους. Παράδειγμα: Έστω ότι ο Α πέθανε την 10/4/2025 και η σύζυγος (χήρα) και τα δύο τέκνα του, μοναδικοί εν ζωή κληρονόμοι του, κληρονόμησαν την ακίνητη περιουσία του. Η σύζυγος και τα παιδιά του πρέπει να υποβάλουν Ε9 για τα ακίνητα που κληρονόμησαν και με το ποσοστό της εξ αδιαθέτου κληρονομιάς, μέχρι την 31η Ιανουαρίου 2026.
• Από τους κληρονόμους μετά από τυχόν αποποιήσεις κατά το ποσοστό τους, από το επόμενο έτος του θανάτου (ή, στην περίπτωση που έχει δημοσιευθεί διαθήκη, από το επόμενο έτος της δημοσίευσης αυτής) χωρίς την επιβολή προστίμου, εφόσον η δήλωση υποβληθεί μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα της λήξης της προθεσμίας αποποίησης.

2. Το Φορολογικό Μητρώο θα ενημερώνεται αυτόματα με την έκδοση της ληξιαρχικής πράξης θανάτου και δεν θα απαιτείται πλέον η φυσική παρουσία των κληρονόμων σε ΚΕΦΟΔΕ ή ΔΟΥ. Το σύστημα θα διακόπτει αυτόματα τις σχέσεις του αποβιώσαντος, όπως γάμο, σύμφωνο συμβίωσης ή τυχόν εκπροσώπηση, και θα απενεργοποιεί τους κωδικούς πρόσβασης του αποβιώσαντος στο myAADE.

Μέσω διαλειτουργικότητας η ενημέρωση για ύπαρξη ή μη διαθήκης

Μέσω διαλειτουργικότητας με άλλους δημόσιους φορείς, το Μητρώο θα ενημερώνεται για την ύπαρξη ή μη διαθήκης και θα αντλεί το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, χωρίς παρέμβαση των πολιτών.

3. Μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία μια νέα υπηρεσία που θα λειτουργεί ως «φορολογικό ξυπνητήρι» για τους κληρονόμους. Το σύστημα θα αποστέλλει ειδοποιήσεις για τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την κληρονομιά, όπως δηλώσεις, πληρωμές και προθεσμίες. Έτσι οι φορολογούμενοι θα αποφεύγουν πρόστιμα, προσαυξήσεις και έξτρα επιβαρύνσεις όταν υπάρχουν χρέη ή εκκρεμότητες του αποβιώσαντος.

Επισημαίνεται ότι με το σημερινό καθεστώς οι κληρονόμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με σωρεία υποχρεώσεων όπως υποβολή Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος του κληρονομούμενου για τα εισοδήματα που απέκτησε μέχρι την ημερομηνία του θανάτου του, υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς, υποβολή Δήλωσης Στοιχείων Ακινήτων (Ε9) εφόσον ο αποβιώσας είχε ακίνητα στο όνομά του, υποβολή δήλωσης μεταβολής ατομικών στοιχείων και σχέσεων φορολογουμένου και υποβολή δήλωσης διακοπής εργασιών σε περίπτωση που οι κληρονόμοι δεν επιθυμούν ή αδυνατούν να συνεχίσουν την επιχείρηση του αποβιώσαντος.